۱۱ کار برای مراقبت بهتر از دندان ها
دندانهایتان به صورت خودکار خوب نمیشوند
اگر ریختن آب سرد روی دندانهایتان باعث لرزشتان از درد میشود یا صرفاً با یک طرف از دندان هایتان میتوانید به راحتی بجوید، آن را نادیده نگیرید. شاید رفتن به مطب دندانپزشک برایتان راحت نباشد یا از هزینههایش میترسید، اما بدانید که با این کار فقط شرایط را بدتر میکنید. مایکل ری، جراح فک و دندان و صورت، میگوید: «بسیاری از مشکلات مربوط به سلامت دندان خودبهخود خوب نمیشوند. میتوانید تجربیات ناخوشایند در مطب دندانپزشکی را کنار گذاشته و هرچه سریعتر به دنبال درمان بروید. بدینترتیب قبل از وخیمشدن مشکلات آنها را کنترل کرده و از درد (و احتمالاً هزینههای اضافی) رها میشوید.
میبایست فراتر از دندانهایتان را مسواک بزنید
اگر فقط دندانهایتان را مسواک میزنید و سایر قسمتهای دهانتان را نادیده میگیرید، در اشتباه هستید. اکثر اوقات صرفاً ساییدن مسواک روی دندان آسیا نمیتواند از سوراخشدن یا عفونت آن جلوگیری کند. شما میبایست زبانتان را هم مسواک بزنید. آیدل برند به عنوان یک دندانپزشک میگوید: «تمامی آن پستی و بلندیهای بالای زبانتان میتوانند نقش فرش قرمز را برای باکتریها و عفونتهای مشابه ایفا کنند. اگر فقط دندانتان را مسواک میزنید و کاری با زبان ندارید، بدانید که در اشتباه هستید و تمامی جرمهای روی زبان دوباره پس از اتمام مسواکزنی روی دندانهایتان بازمیگردند». و اگرچه تعدادی از مطالعات اخیر اشاره کردهاند که استفاد از نخ دندان، کار بیهودهای است اما تیموتی چیس نظرش اینگونه نیست: «تمیزکردن فضای میان دندانها اجباری است و به داستانهای جعلی که اخیراً در این مورد منتشر شده توجه نکنید. استفاده از نخ دندان یا پاککنندهی بیندندانی به اندازهی مسواکزدن دندان اهمیت دارد».
به خاطر داشته باشید که بهداشت دهان فقط معطوف به دندان نیست
بهداشت نادرست برای دهان صرفاً منجر به عصبکشی و پرکردن نمیشود. دکتر چیس توضیح میدهد: «هر روز اخباری مبنی بر ارتباط میان بهداشت دهان و سلامت کل بدن منتشر میشود. علیالخصوص اینکه بهداشت نادرست برای دهان میتواند منجر به بیماری قلبی-عروقی، دیابت و حتی آلزایمر شود. نادیدهگرفتن چکاپهای منظم با دکتر دندانپزشک میتواند منجر به مشکلات وخیمتری نسبت به سوراخشدن دندان و بدبوشدن دهان شود». دندانپزشکان همواره با این ایده که شغلشان «تعمیرات دندان» است مخالف هستند. دکتر برند میگوید: «درواقع، ما دکتر دهان هستیم و ارتباطی را میان بهداشت دهانی و بهداشت کل سیستم بدن فراهم میکنیم».
شاید باید دندانهایتان را با فاصلهی زمانی کمتری تمیز کنید
اکثر ما سالی دو بار به دندانپزشک رفته و بررسی و جرمگیریهای لازم را انجام میدهیم. اما اگر دندانهای حساسی داشته باشید، احتمال دارد که نیاز به ملاقاتهای بیشتر و زودتری با دندانپزشک داشته باشید تا از ظهور مشکلات بزرگتر و گرانتر جلوگیری نمایید. به منظور جلوگیری از عصبکشی و جراحیهای خاص دندان، دکتر چیس توصیه میکند که به حرفهای دندانپزشک در زمینهی نوع خمیردندان مورد استفاده و زمان ملاقات بعدیتان گوش کنید. وی میگوید: «همهی افراد صرفاً با دو بار مراجعه به دندانپزشک در یک سال، سالم نمیمانند. برخی از افراد نیاز به مراجعه با فواصل زمانی کمتری دارند. علیالخصوص اگر داروهایی مصرف میکنید که منجر به ایجاد تغییر در دهان میشود، این توصیه را جدیتر بگیرید».
قند صرفاً به مواد شیرین محدود نمیشود
آیا مادرتان تا کنون به شما توصیه کرده که قند دندانتان را پوسیده میکند؟ این موضوع نسبتاً درست است. اما قند فقط به آبنبات محدود نمیشود. لانا روزنبرگ که دندانپزشک سلبریتیها میباشد، میگوید: «هر باکتری خاصی که با مصرف قند و تولید اسید، باعث تجزیهی مینای دندان شود، میتواند پوسیدگی ایجاد کند. فهرست این مواد مخرب میتواند شامل هرنوع نشاسته یا کربوهیدرات شود. پس میتوانید نان، سیبزمینی، میوه و پاستا را نیز در این فهرست قرار دهید». اگر صبحانه دونات و پس از شام هم شکلات تختهای میخورید، خطر سوراخشدن دندانتان بیشتر میشود. یوجین گمبل به عنوان دندانپزشک میگوید: «بازهی زمانی مصرف غذاها یا نوشیدنیهای حاوی قند، بیشتر از مقدار مصرفیشان بر دندانتان اثرگذار است. فرزندان من اجازه دارند که آبنبات بخورند، اما فقط یک بار در روز، نهاینکه مدام و در ساعات مختلف روز از آن میل کنند. بدینشکل، فقط یک بار تهاجم به دندان صورت میگیرد و خبری از حملات پیدرپی نیست».
شستشوی پس از مسواک را انجام ندهید
مسواکزدن، تفکردن، شستشو – درست است؟ نخیر، غلط است. مزایای تمیزکردن دندانهایتان با خمیردندان صرفاً به همان لحظهی مسواکزدن محدود نمیشود، زیرا بسیاری از فرمولاسیون خمیردندانها به گونهای است که اثر درازمدت خواهد داشت. به همین دلیل دکتر گمبل میگوید که مرحلهی آخر در این فرایند سه مرحلهای را نادیده بگیرید. وی میگوید: «خمیردندان معمولاً درصد کمی فلوراید دارد که میتواند در مراحل اولیه از ایجاد حفرههای کوچک در دندان، مواد معدنی لازمه را جایگزین کند. اگر بلافاصله پس از مسواکزدن دندانهایتان را بشویید، فلوراید را از روی دندانها پاک میکنید و دیگر فرصت لازم برای ایجاد دوبارهی مواد معدنی باقی نخواهد ماند. پس حتی در صورت استفاده از بهترین خمیردندان هم نیازی به شستشو نیست، مگر اینکه دندانپزشکتان خلاف این امر را توصیه کند».
در مورد عادت مصرف اسموتی (نوعی نوشیدنی) تجدیدنظر کنید
اگر پس از ورزش، بلافاصله سراغ اسموتی یا آبمیوه میروید، میتوانید هاضمهای قویتر اما مینای دندان ضعیفتری داشته باشید. آن میزان از قند طبیعی و افزودنی که در این نوشیدنی وجود دارد میتواند علیه شما کار کند. دکتر گمبل توضیح میدهد: «مزایای زیادی برای مصرف اسموتیها و آبمیوههای خانگی وجود دارد، اما استفادهی افراطی از آنها میتواند عواقب منفی در پی داشته باشد. بسیاری از آبمیوههایی که در بازار یافت میشوند پر از قند اضافه هستند و البته این قندها هم میتوانند برای دندان مضر باشند». در نتیجه، باز هم به خاطر باکتریهای دهان و تولید اسیدهایی که باعث آسیب به بافت دندان میشوند، حفرههایی در دندانهایتان ایجاد میشود.
حتی نوشابهی بدون قند و آب گازدار هم میتواند به دندانتان آسیب بزند
برای افرادی که میخواهند دور کمرشان یا مصرف قندشان را کم کنند، مصرف نوشابههای دارای کالری بالا توصیه نمیشود. اگرچه رفتن به سراغ نوشابههای رژیمی و آب گازدار برای کاهش وزن توصیه میشود، اما آنها برای دندانتان چندان مفید نیستند. دکتر گمبل میگوید: «اگرچه این نوشیدنی حاوی قند نیست، اما نوعی اسید کربنیک ضعیف در آن وجود دارد که میتواند به مرور زمان به دندان آسیب رسانده و از عمر آن بکاهد».
شبها نوشیدنی نخورید
قبل از خواب کدام نوشیدنی را ترجیح میدهید؟ اگر یک لیوان شراب قرمز برای برطرفکردن اضطرابتان مینوشید یا اجازه میدهید که بچهها مخلوطی از آبمیوه و آب بخورند، میبایست توجه بیشتری را در حین مسواکزدن به خرج دهید. بنا به گفتههای دکتر گمبل، دندانهایتان شبها از پشتیبانی کمتری برخوردار هستند. وی میگوید: «غدههای اطراف دهان، بزاق کمتری را در هنگام خواب تولید میکنند. بزاق در نقش خنثیکنندهی اسیدهای باکتریایی و ایجادکنندهی حفره عمل میکند. اما درهرحال خنثیکردن اسیدها توسط بزاق نیز نیاز به زمان دارد، بنابراین دندانپزشکان توصیه میکنند که حداقل یک ساعت قبل از رفتن به رختخواب هیچگونه غذا و نوشیدنی (فقط آب استثنا است) میل نکنید».
در صورت نداشتن درد، شاید باز هم مشکل داشته باشید
وقتی که چیزی درد میکند، سعی میکنید آن را درست کنید، علیالخصوص اگر شدت درد زیاد باشد. اما بسیاری از مشکلات دندانی توسط یک انسان معمولی رصد نمیشود و فقط دندانپزشک است که میتواند قبل از خطرناکشدن آن را تشخیص دهد. دکتر گمبل میگوید: «بسیاری از مشکلات دندانها ابتدا کوچک و حلکردنشان آسان است و در مراحل اولیه هیچ دردی ندارند. متاسفانه بیماران وقتی نشانهای مشاهده نمیکنند، فکر میکنند که مشکلی وجود ندارد». وی توصیه میکند چکاپهای منظمی با دندانپزشک داشته باشید تا ببینید که همهچیز درست است و مشکلات را در همان مراحل اولیه برطرف کنید.
لبخند شما بسیار مهم است
اگرچه دندانپزشکی در بسیاری از برنامههای بیمهی درمانی محدود شده است، اما دندانپزشکان نهتنها میخواهند شما را ببینند، بلکه آنها برای یکی از مهمترین داراییهای شما یعنی لبخندتان اهمیت قائل میشوند. لبخند صرفاً برای سلامتی شما مهم نیست، بلکه بخشی از شخصیتتان است. لبخند شما به اعتماد به نفستان کمک میکند؛ و البته میتواند منبعی برای شادی یا پنهانکردن غمهایتان باشد. به همین دلیل پل ساسمن که به عنوان دندانپزشک در مرکز دندانپزشکی و زیبایی حضور دارد، لبخند را یک سرمایهگذاری ارزشمند میداند. وی میگوید: «لبخندتان اولین موردی است که در حین ملاقات با افراد متوجه آن میشوید. یک لبخند زیبا میتواند حس بهتری به شما بدهد، شغلی جدید یا بهتر را نصیبتان کند و بهطور کلی موفقیت بیشتری را برایتان در پی داشته باشد. این تنها سرمایهگذاری است که میتوانید روی خودتان انجام دهید و عمری بر زندگیتان تاثیر داشته باشید».
علی محمد مرتضی زاده